Nazwa instytucji finansującej: Narodowe Centrum Nauki
Informacja o finansowaniu lub dofinansowaniu zadania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych: Finansowanie ze środków budżetu państwa
Rodzaj dotacji budżetowej lub nazwa programu lub funduszu: MINIATURA 9
Nazwa zadania/projektu: Od Zagłady ku zagładzie. Twórczość literacka i krytyczna Stefanii Zahorskiej - kwerenda.
Wartość finansowania lub dofinansowania i całkowita wartość zadania/projektu: 17 479 zł
Kierownik zadania/projektu: dr Jakub Osiński, jakubosinski@ukw.edu.pl
Nazwa jednostki realizującej zadanie/projekt: Wydział Literaturoznawstwa
Okres realizacji: 13.11.2025-12.11.2026
Nr umowy/decyzji: DEC-2025/09/X/HS2/00873 z dnia 28.10.2025
Status zadania/projektu: w trakcie realizacji
Obsługa administracyjno-finansowa zadania/projektu: Dział Nauki
Krótki opis zadania/projektu:

Celem działania naukowego jest przygotowanie do szeroko zakrojonych badań nad biografią i twórczością literacką Stefanii Zahorskiej (1890–1961) – krytyczki sztuki (jednej z pierwszych krytyczek filmowych), publicystki, ale też pisarki, która po wybuchu II wojny światowej znalazła się na wychodźstwie, i która po wojnie zdecydowała się na emigrację polityczną, pozostając w Wielkiej Brytanii.

Jeszcze przed II wojną światową Zahorska wydała autobiograficzną powieść Korzenie (1937). Po wojnie, choć wciąż była aktywna jako krytyczka i publicystka, rozwijała przede wszystkim swoją twórczość literacką. Wydano wówczas powieści: Ofiara (1955), Ziemia pojona gniewem (1961), Warszawa – Lwów 1939 (1964; obie pośmiertnie) i opowiadania (np. Stacja Abbesses, 1952). Niesprzyjające warunki zewnętrzne (trudności ze znalezieniem wydawców, względy polityczne, w końcu – brak możliwości funkcjonowania w normalnym obiegu literackim) oraz postępująca choroba sprawiły jednak, że wiele jej tekstów pozostało w rękopisach, a te, które się ukazały, nie spotkały się z większym zainteresowaniem emigracyjnych czytelników czy krytyków, nie mówiąc nawet o odbiorcach krajowych, dla których wciąż pozostają właściwie niedostępne.

Badania nad twórczością literacką Zahorskiej są ważne dla humanistyki (nie tylko tej rodzimej) ze względu na jej współczesne kierunki rozwoju (zwrot archiwalny, studia nad Zagładą, krytyka nuklearna i in.), dla których dorobek pisarki – zapoznanej z powodu emigracji i przedwczesnej śmierci – może stanowić ciekawą egzemplifikację.